De Fûgelpits in Moddergat is een vogelopvangcentrum, waarvan de wieg in Ezumazijl, en Anjum stond. Sikke en Fetje Visser zijn daar in 1978 begonnen met het opvangen en verzorgen van zieke en gewonde in het wild levende vogels. In 1989 is het opvangcentrum verhuisd van Ezumazijl naar Anjum, alwaar het echtpaar Sape en Gaatske Wiersma-Visser de stuwende krachten van het vogelopvangcentrum zijn geworden. Zij hebben de afgelopen jaren de opvangmethoden succesvol verder uitgebouwd. Jaarlijks worden er gemiddeld 1500 vogels opgevangen en verzorgd, waarvan de helft als olieslachtoffer wordt binnengebracht. De vogels worden gebracht vanuit heel Noord Fryslân, een deel van Noord Groningen en de gehele Waddenkust van deze provincies, inclusief de Friese Waddeneilanden.

Doelstelling Fûgelpits

De doelstelling van De Fûgelpits luidde; zieke en gewonde in het wild levende vogels opvangen, verzorgen en daarna zo snel mogelijk weer aan de natuur terug te geven. Deze doelstelling is de afgelopen jaren ook een middel gebleken. Het opvangen en revalideren van wilde vogels is naast doel een uitstekend middel voor monitoring van de natuur. Signaleren wat er mis gaat in de natuur (olielozingen, giflozingen, e.d.) of welke ziekten, die ook voor pluimvee gevaarlijk zijn (pseudo-vogelpest, e.d.), er zoal in de natuur voorkomen. Daarnaast is gebleken dat vogelopvang een heel goed middel is om mensen te interesseren voor de natuur in het algemeen en vogels in het bijzonder. Ook de ethische kant van het opvangen van wilde vogels wordt steeds belangrijker.

Regionaal
In Friesland is De Fûgelpits bij een breed publiek zeer bekend als opvangcentrum. Deze positie moet gedeeld worden met de Fûgelhelling, waarbij De Fûgelpits zich onderscheidt door met name de specifieke kustasielfunctie voor de opvang van olieslachtoffers. Deze bekendheid is de afgelopen 20 jaar opgebouwd, daarbij is de persoonlijke benadering van de pers door de achtereenvolgende beheerders van grote invloed (geweest).

Nationaal
De Fûgelpits is het enige kustasiel in Friesland en Groningen met de kwalificatie K1, d.w.z. een kustasiel specifiek aangewezen voor de eerste opvang van vogels bij rampen op zee. De Fûgelpits is op nationaal niveau daarmee één van de vijf K1-asielen, maar door de constante stroom van olieslachtoffers, gemiddeld per jaar ca 700, exclusief rampen, het centrum met de meeste ervaring. Hetgeen zich ook uit door hulpvragen van andere asielen.

Internationaal
Op internationaal niveau is enkele malen een beroep op De Fûgelpits gedaan (Wales 1996, Duitsland 1998, Frankrijk 1999, België 2003). Internationaal wordt contact onderhouden met Prof. Dr. Neumann van de universiteit van Munster, Duitsland en collega-asielhouders uit Duitsland, Zweden, Frankrijk, Zuid Amerika, New Zeeland, enz. Daarnaast groeit internationaal de vraag naar stagemogelijkheden bij De Fûgelpits.

Recente ontwikkelingen.

In Anjum had De Fûgelpits de laatste jaren een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Enerzijds op het gebied van vogelopvang en anderzijds op het gebied van de publieke belangstelling. Deze ontwikkelingen waren vooral een gevolg van verdere professionalisering, de vogelwasmachine en de publiciteit die deze machine met zich mee bracht. Dit had tot gevolg dat de Fûgelpits fysiek niet langer de goede omstandigheden kon creëren om op een verantwoorde manier vogels, en dan met name olieslachtoffers, op te vangen en te verzorgen. Daarmee stond het centrale doel en middel, opvang en verzorging van vogels, onder grote druk en werd al geruime tijd gezocht naar een andere locatie. Deze locatie werd gevonden te Moddergat. Deze locatie voldoet aan alle criteria voor een vogelopvangcentrum nieuwe stijl.

Aan de Waddenzee
De nieuwe locatie ligt aan de Waddenzee net buiten de dorpjes Paesens en Moddergat in de gemeente Dongeradeel. De gemeente Dongeradeel heeft te kennen gegeven bereid te zijn mee te werken aan verplaatsing van De Fûgelpits naar dit terrein. De locatie en het terrein van ± 5 ha zijn uitstekend geschikt voor een kustasiel. Kortom een toplocatie, waar de brede doelstelling van De Fûgelpits op een zeer verantwoorde manier ingevuld kan worden. Daarnaast biedt deze locatie de mogelijkheid om de groeiende bezoekersstroom goed op te vangen. Daarmee kan De Fûgelpits ook een meer toeristische functie vervullen, met name voor het publiek dat geïnteresseerd is in het Waddengebied en haar problematiek.

Nieuwe stijl

Het complex van De Fûgelpits kenmerkt zich vooral door de integrale benadering van de vele doelstellingen. De opvanghokken, kooien met en zonder vijvers en aanvullende accommodatie voor de vogelopvang zullen op basis van de huidige inzichten en kennis op de meest efficiënte en effectieve wijze gebouwd worden. Waarbij scheiding en ontmoeting tussen vogels en bezoekers zodanig vorm gegeven wordt, dat de vogels een minimum aan stress krijgen en mensen een maximum aan beleving/zichtbaarheid. Dit kan d.m.v. spiegelwanden, camera`s, e.d. In de wasruimte voor het wassen van olieslachtoffers, zal gelegenheid zijn voor het publiek om heel direct daarbij aanwezig te zijn. Gebleken is dat de belangstelling hiervoor erg groot is. Een bezoekerscentrum behoort tot de mogelijkheden en overnachtingfaciliteiten voor stagiaires zullen gerealiseerd worden. Er zullen in het proces ongetwijfeld nog de nodige wijzigingen komen, toch geven de schetsen een beeld van de omvang van het project en de ruimtelijke inbedding.